NIEUWBOUW-MONTFERLAND.NL

Aantal inwoners: 35183

Oppervlak: 106.65 km²

Netnummer: 0314

Burgemeester: Ina Leppink-Schuitema

Cultuur:

Over Montferland

De gemeente Montferland ligt in het oosten van Nederland (provincie Gelderland), direct aan de Duitse grens.
’s-Heerenberg en Didam zijn de levendige centra van de regio, maar ook de kleine pittoreske dorpjes zijn zeker een bezoek waard. Grotere plaatsen in de omgeving zijn Doetinchem (15 km) en Arnhem (30 km).
De gemeente Montferland is in 2005 ontstaan door een gemeentelijke herindeling, uit de voormalige gemeenten Bergh en Didam en bestaat uit 12 kernen.

De gemeente Montferland behoort zeker niet tot de grootste in ons land, maar door die afwisselende landschappen op een betrekkelijk kleine schaal is ze wel één van de mooiste.

Ontstaansgeschiedenis

Toen zo’n tweeëneenhalf miljoen jaar geleden het hoogtepunt van de ijstijd voorbij was en de grote massa landijs die vanaf de Noordpool voortschoof tot voorbij Kranenburg - tussen Kleef en Nijmegen - was weggesmolten, baande de Rijn zich opnieuw een weg tussen Kleef en Elten. Daarbij scheurde hij een breed gat in de krans van morenen en sindsdien vormde het heuvelland tussen Elten, 's-Heerenberg en Kilder een afzonderlijk afgesneden stuk. Het had in hoofdzaak de vorm die het vandaag nog heeft.

Hoewel de naam Montferland gebruikt wordt voor het gehele Bergherbos is het oorspronkelijk alleen de naam van de heuvel bij Zeddam, 67,9 meter boven NAP, waar het gelijknamige hotel op staat. Uit opgravingen is gebleken dat op de heuvel in de 9e of 10e eeuw al een ringwalburcht heeft gestaan.

Verleden

Toen de reuzen tussen Kleef en Elten het Rijndal groeven gooiden ze de vrijkomende grond op een hoop. Die heuvel werd de ‘Hettenheuvel’ genoemd. Bij het transport viel een kluit grond van de kruiwagen. Maar om die ‘mond vol land’ bekommerden zij zich niet. Volgens de sage is dit de herkomst van de naam. Waarschijnlijk is de naam werkelijk afkomstig van een Kruisridder die de naam omstreeks 1120 meebracht uit Frankrijk en is het Montferland vernoemd naar de burcht Montferrand bij Clermont.

Musea:

Gelders Schuttersmuseum

In het Gelders Schuttersmuseum is een aantrekkelijke collectie verzameld van vaandels, vendels, sjerpen, uniformen, penningen, medailles, foto's, documentatiemateriaal, enz. Tijdens een bezoek aan het museum wordt u geïnformeerd over schutterijen en gilden door de jaren heen in het bijzonder over die in Gelderland.

Kasteel Huis Bergh

Huis Bergh is een kasteel in de stad ’s-Heerenberg en is één van de grootste kastelen van Nederland. Het maakte deel uit van de heerlijkheid Land van den Bergh. De bouwgeschiedenis van het kasteel gaat terug tot in de 13e eeuw. De belangrijkste nog bestaande delen dateren uit de 14e, 15e en 17e eeuw. In de beginfase van de Tachtigjarige Oorlog had Huis Bergh veel te lijden van het oorlogsgeweld. In 1735 brandde het geheel uit. Tijdens de Hollandse Zending tussen de jaren 1799 en 1842 was er een seminarie in Huis Bergh gevestigd. In 1912 werden het Huis Bergh en alle bijbehorende bezittingen eigendom van dhr. Jan Herman van Heek, een industrieel uit Enschede. In 1939 werd een groot deel van het huis voor de tweede keer door brand verwoest. Dankzij de hulp van de plaatselijke bevolking kon echter veel van de inventaris worden gered. Nog in hetzelfde jaar begon de wederopbouw, die in de herfst van 1941 werd voltooid.

Er valt veel vroege Italiaanse schilderkunst te bewonderen in Huis Bergh. Een bijzonder schilderij is een paneel van de wereldberoemde Maestà van Duccio. Het werk werd in de 19e eeuw aan de collectie van het kasteel toegevoegd. Huis Bergh herbergt een uitzonderlijke collectie middeleeuwse handschriften. De collectie bevat o.a. ook een portret van Erasmus door Holbein.
Speciaal voor de kinderen is er een kinderprogramma waarbij de kinderen worden verkleed.

Gildekaot

De museumboerderij ‘De Gildekaot’ in Zeddam is een initiatief van de op 18-12-1998 overleden Zeddamse ondernemer Gerrit Varwijk. Hij bouwde een boerderijtje van een type dat vroeger in het Berghse land veel voorkwam geheel in de stijl van die tijd na. In de Gildekaot is een verzameling oudheidkundige voorwerpen te zien die met het leven in vroegere tijden en met het boerenleven in het bijzonder te maken hebben.

De Rosmolen

De Rosmolen ziet eruit als een boerenschuur en is gebouwd in 1546 en heeft evenals de Torenmolen deel uitgemaakt van de bezittingen van de heren Van den Bergh. De molen werd in 1974 door het St. Oswaldusgilde uit Zeddam gerestaureerd en is geregeld in werking, waarbij het malen gebeurd op paardenkracht.

De Grafelijke Torenmolen

De oude Grafelijke Torenmolen behoort tot de historische gebouwen van de Stichting Huis Bergh. Deze molen is omstreeks 1450, tegelijk met de niet meer bestaande molens van ‘s-Heerenberg, Didam en Gendringen, in opdracht van Willem van den Bergh als dwangmolen gebouwd, toen hem het wind - en maalrecht was verleend. De Torenmolen, behoort met het exemplaar in Zevenaar (Buitenmolen), tot de oudste in Europa. Hij werd alle drie jaren aan een mulder verpacht en is tot 1928 regelmatig in gebruik geweest. Na 1900 kwam de molen door verkoop in particuliere handen en werd in 1928 te koop aangeboden voor de sloop. Dr. J.H. van Heek, sinds 1912 eigenaar van Huis Bergh wist de molen nog juist voor de sloop te behoeden door de molen in 1929 te kopen, waarmee de molen weer terugkeerde in de bezittingen van Huis Bergh. De laatste grote restauratie aan de Grafelijke Torenmolen is geweest in 2005. Het gevlucht is toen in zijn geheel vervangen en de gemetselde invaart weer in originele staat gebracht. De Torenmolen wordt geregeld ambachtelijk bemalen door molenaars. Gidsen verzorgen de rondleiding, waarbij zij vertellen over de 600 jaar geschiedenis van de molen.

Evenementen:

Mechteld ten Ham weekend

Dit evenement wijst terug naar een vrouw die in de 17e eeuw leefde en werd verdacht van hekserij. Na de openbare rechtzaak werd zij als een van de laatste heksen in Nederland op de brandstapel ter dood gebracht.

Didam op Stelten - Juni -

Bij dit evenement wordt o.a. zoals de titel al verraad op stelten gelopen. Tegenwoordig is het uitgegroeid tot een groot evenement waarbij allerhande activiteiten te doen zijn.

Niederrheinischer Radwandertag - Juli -

Ieder jaar (1e zondag in juli) stappen we deze dag massaal op de fiets samen met onze Zuiderburen. Dit jaar is de route van ca. 40 km. anders dan voorgaande jaren. Wel zijn de opstappunten gelijk. Vanaf startpunt centrum `s-Heerenberg kunt u ook van de partij zijn.

Achterhoek Spektakel Toer - Juli -

Dit rondtrekkend muziek- en theaterfestival komt o.a. in Montferland.

Schuttersbogenroute Didam - Juli, Augustus -

Ieder jaar staan er weer vele schuttersbogen langs een speciaal uitgezette fietsroute rondom Didam, Loil en Nieuw-Dijk om door duizenden mensen te worden bewonderd. Vorig jaar waren er maar liefst 39 schuttersbogen. Ieder jaar verschijnen ook weer tientallen schuttersbogen aan de route, de één nog fraaier dan de ander.
Het Schuttersfeest is altijd op de eerste zondag en maandag van de bouwvakvakantie (regio Zuid). Voorheen dus altijd in de maand Juli. In deze regio valt èn de bouwvak èn de schoolvakantie later.

Kunst & Kunstig Zeddam - Oktober -

Zeddam is ieder najaar drie dagen het kunstdorp van Montferland! Een uitgebreid kunstprogramma met voor ieder wat wils. Het enorme kunstaanbod varieert van landschapskunst tot beeldende kunst, muziek en dans. Van professioneel tot amateur, kunstenaars uit het hele land en Duitsland presenteren in een ongedwongen sfeer hun werk op verschillende locaties in de plaats en de directe omgeving.

Wincanton Montferland Run - December -

Wincanton MontferlandrunDe Wincanton Montferland Run is een aantrekkelijke en sfeervolle hardloopwedstrijd van 15 kilometer, met start en finish in ’s-Heerenberg. De deelnemers lopen door het heuvelachtige landschap van het Montferlandse bos en doen onderweg de dorpen Stokkum, Beek en Zeddam aan. Het parcours heeft uitdagende klimmetjes én wordt beschouwd als één van de mooiste wedstrijden van Nederland. De NOS/Studio Sport en TV Gelderland zenden de wedstrijd meestal uit.

Sport:

De gemeente Montferland heeft in 2006 de 'Nota Sportbeleid 2007-2010 gemeente Montferland' vastgesteld.
Hierin is de visie van de gemeente op de rol van sport en sportverenigingen vastgelegd. Ook zijn uitgangspunten vastgesteld, waardoor er voor (sportende) burgers, sportverenigingen en gemeente duidelijkheid is over een ieders rol en verantwoordelijkheid.
In de Nota staat beschreven op welke wijze de gemeente de verenigingen subsidieert en stimuleert.

In 2010 wordt o.a. een evaluatie van de subsidie- en tarievensystematiek uitgevoerd. Tevens wordt de mogelijkheid onderzocht in hoeverre de gemeente kan participeren in de "Impuls brede scholen, sport en cultuur".


Deze impuls is bedoeld om in totaal 2500 combinatiefuncties te realiseren om op deze manier o.a.:

* het dagelijks sport- en beweegaanbod op en rond de scholen voor alle leerlingen te stimuleren en het bevorderen dat jeugd tot 18 jaar vertrouwd raakt met kunst en cultuur;
* de versterking van sportverenigingen met het oog op hun maatschappelijke functie en inzet van sport voor het onderwijs, en naschoolse opvang;
* de uitbreiding van brede scholen met sport- en cultuuraanbod in zowel primair als voorgezet onderwijs.


In 2007 is met de Nota Voetbalaccommodaties besloten op welke wijze de gemeente de voetbalverenigingen ondersteunt ten aanzien van de opstallen op de accommodaties. In 2008 is, in samenwerking met de voetbalverenigingen, het 'veldenbeleid voetbalvereniging Montferland' ontwikkeld. Bovenstaande acties zullen de input leveren voor het sportbeleid vanaf 2011.

Politiek:

College van B&W

Samenstelling college van Burgemeester & Wethouders van Montferland.

Naam: C.C. (Ina) Leppink-Schuitema
Functie: Burgemeester
Taken: Openbare orde en veiligheid, Algemeen bestuurlijke zaken, Kabinetszaken en voorlichting, Burgerzaken, Regionale en internationale contacten, Huisvesting gemeente.

Naam: F.S.A. (Frank) Wissink
Functie: Wethouder, 1e loco-burgemeester
Taken: Volkshuisvesting, Ruimtelijke ordening, Milieu, Duurzaamheid, Grondzaken, Handhaving VROM, Project Werfhout, Project woonzorgzones in Montferland (onderdeel R.O.), Project Masterplan 's-Heerenberg, Project Albertusgebouw (onderdeel R.O.).

Naam: W.A.R. (Rob) Visser
Functie: Wethouder, 2e loco-burgemeester
Taken: Financiën, Personeel, organisatie en dienstverlening, I&A en facilitair, Economische zaken, Sport, Monumentenbeleid, Project Euregionaal Bedrijventerrein.

Naam: T.J.H.M (Tanja) Loeff-Hageman
Functie: Wethouder, 3e loco-burgemeester
Taken: Openbare Werken, Wegen en verkeer, Riolering, Water, Openbaar vervoer, Groenbeleid, Kleine kernen beleid, Recreatie en Toerisme.

Naam: I.T.J.M. (Ingrid) Wolsing
Functie: Wethouder, 4e loco-burgemeester
Taken: Welzijn, Sociale Zaken, Onderwijs, Cultuur, Volksgezondheid, Project Brede school noord en zuid, Project Albertusgebouw (onderdeel gebruikers), Project woonzorgzones in Montferland (onderdeel zorg).

Naam: T.M.J.M. (Ted) Evers
Functie: Gemeentesecretaris
Taken: Bestuursondersteuning, staf, ambtelijke organisatie en huisvesting.

Overig:

Montferlands verleden

Mond vol land
Toen de reuzen tussen Kleef en Elten het Rijndal groeven gooiden ze de vrijkomende grond op een hoop. Die heuvel werd de ‘Hettenheuvel’ genoemd. Bij het transport viel een kluit grond van de kruiwagen. Maar om die ‘mond vol land’ bekommerden zij zich niet. Volgens de sage is dit de herkomst van de naam. Waarschijnlijk is de naam werkelijk afkomstig van een Kruisridder die de naam omstreeks 1120 meebracht uit Frankrijk en is het Montferland vernoemd naar de burcht Montferrand bij Clermont.